เรื่อง ประชา : 2090 (จบแล้ว)
ผมักับิาที่้าพีเิลชอยส์เ้าปะำ โดยีธรณีติดห้อยาาด้วย ่รฐั์พักเที่ยงไปแล้วั้แ่หึ่งั่โ่หน้านี้ เื่สบโอกาสผม็แจ้ง่านั้นใ้เธอาด้วยความเป็นห่วง
“ไ่เป็นไร ฉันะไวู้่แล้ว ั้แ่ศาลัิจนัี้ยังีคำนินทาาคนเ็ต่างุมาเ้าูทุกวัน ำว่าศาลไ่ยุติธรรม หมิ่นประมาทเ็ ๆ ยังใ้้ิอีก” ิาพูดด้วยี้าเรียบเ าจจะิากับถ้อยคำั่จิตใเ่าีู้่แล้ว ั้ฝ่าีเีาวิพากษ์วิารณ์ไ้เ็ที่ เชื่อว่าคน่หึ่งไ่ไ้้ไปชมัึใน้พิารณาคีที่เปิสาธารณะ้้ำ แต่ั่ไ่ใ่ปะเ็ที่ผมกังวล
“เธอไ่กลัวาฎีาัคำัิเ”
“ไ่กลัวเ็คงไ่ใ่ แต่ะไจะเิ็ต้องเิ ิไหม เ็อย่างเีคือ ี้เีไปว่าความใ่” แฟนผมียิ้มเืฝืน คงกังวลู่ึ ๆ
“้าเป็น่าี่ประชาว่า ่า็อุทธรณ์เื่อทำประชาิา์อีกบ็ไ้” ธรณีแทรกึ้มา
ผมรู้ว่าในุนี้ศาลอุทธรณ์ถูกเิไปเื่อร่นะะเาการัิคีใ้เร็วึ้ าศาลชั้นต้นข้ามไปศาลุ้าเ ถึงกระนั้น้าไ่เ็ด้วับการัิงาฎีายังสามารถ่ารายชื่อปะาใ้ไ้สองื่คน เื่อยื่นอุทธรณ์ไ้อีกั้หึ่ง ซึ่งถูกเี่าประชาิา์ (Civil Judgement) ผู้ัิจะถูกุ่มาาผู้พิพากษาทั้งปะเ ทนายความ าา์นิติศาสตร์ แะปะา รวมั้ิ้ร้อย้าิเ็ดคน ุต้องไป้ดูัึูปแสามิิงการพิารณาคี านั้น็โัิว่าผิดหรือไ่
“ถึงัิจะกมาัไ ในวันนั้นฉัน็ทำเ็ที่แล้ว ้า้ัไปักี่ั้ฉัน็คงทำเืเิ” ญิาก่าวาส่งยิ้มะุมาใ้ราวกับก่าวบคุณที่ช่วย ผมมุมปาอย่างเขิน ๆ
เธอประโยคเิมาหลายั้แล้ว ั่ช่วยืาว่าทำสุดความสามารถแล้วิ ๆ จะกัหรือ้ ็ไ่ีวันเีใเป็นอันขาด ทำใ้ผม้คะึงถึงเ หลังาึ้เีีเบตี้แเรื่องเืโลกเ็ิ้ ผมรู้สึกเืไ้ปป่พลังที่ัั้มานานกไป ัี้ความกังวลัหายไปอย่างน่าประหลาด ทั้งที่ไ่ีสิ่งใาัีเว่ากฎาปะาโลกจะผ่านหรือไ่ คงเืที่ญิา ผมเง็ทำีที่สุดแล้วในวันนั้น
ธรณีละาาาเานราวกับเิ่งุกาการท่องโลกเืผ่านเครื่องเวีเสอีงเ ิ่เขาั่าด้วยความิอย่างคล่องแคล่ว ิ่ทำใ้ผมแไ่กว่าเื่อนำัทำาไปา ๆ หรือไ่ เขาเ้ตัวาพนักเก้าอี้แล้วหันมา้แฟนผม
“่าเ็เรื่องที่ปะใ้สัมภาษณ์เช้านี้ึยัง” ธรณีเ่ยถาม ญิาั้า ดูเืผมจะเป็นคนเีที่ไ่รู้เรื่องนี้ เธอึสรุปใ้ฟั
“มันุเรื่องแซทมาโีฉัน ว่าจะใ้าัสอบู้ป หาว่าฉันกับี่าเลี้ยงดูไ่ี”
“เ่สกปรกั ๆ” ผมเอึ้เี รู้สึกโผู้ีปคนนี้ิ่กว่าิาเีี
จะเลี้ยงดูบุตรหลานัคนในโลกที่้าการสอบเช่นนี้ไ่ใ่เรื่อง่า เธอเคยเ่าว่าตอนที่แซทกับแรี่ยังเ็เ็ ็ต้องพาไปุาจิตเป็ะะพร้อม ๆ กับุาประำปี ุไปถึงปริมาณาาาที่ไ้รับในแ่ะั หากูแไ่ผ่านเคพีไแะเคโอไ ็ต้องถูกโาเบาไปั แย่สุด็คือัสิทธิการเลี้ยงดู
{ ผมเคยถามธรณีอย่างัเสียเื่ไ้ยินเรื่องนี้ั้แรก “้าไปแล้ว แี้มันพรากูั ๆ พ่อแม่ี่ไ้างที่จะไ่ัู”
“่าพ่อแม่เาูไปิ้ีใ้เ็แทบุปีนะ ถึงจะปีละไ่ถึงิราย็เะ ่าต้องยอมรับว่าความัแต่ละคนไ่เ่าั ้าไปถามว่าจะยอมเีะใู้ไ้มากแ่ไ เช่น เา เงิน า ไปจนถึงัะแะชีวิต คงไ้คำาา เป็น่าจะเลือกะไะ่าู่กับพ่อแม่ที่อัตคัด ไ่ีเาว่าง หรือู่กับรัฐบาลที่เลี้ยงดูปูเสื่ย่างี พ่อแม่ไ่ใ่เจ้างู ้าเลี้ยงูแ้วไ่ีคุณภาพ็ต้องป่ใ้เป็นหน้าที่รัฐบาล”
“ถึงจะตกทุกข์ไ้า ฉัน็ู่กับพ่อแม่ีกว่า” ผมืากับธรณีไปเ่ั้ เขาเสียพ่อแม่าอุบัติเหตุรถยนต์ไปั้แ่เ็ าจเป็นเหตุใ้เชื่อแวินี้อย่างฝังใ คนที่เิโมาในัพร้อมหน้าแัตรงัข้าม ถึงจะใ้ีิขัดสนาัา ็ไ่อาเป็นคนไ้ัจิตัใแบบเื่อน }
หลังาที่หลานั้าุรบบปีนักษัตร็จะเ่ัน้อยลง เืแค่เคโอไ้า ๆ เาไ้เว่าปะต้องก่าวหาว่าิาป่ปละละเใ้าาเสี่ยงโชายโิทำร้าย
“เรื่องผ่านมาั้นานแล้ว แถมเป็นเหตุสุดวิสัย ุในที่นั้นใคร็รู้” ผมกตัวแทนแฟนา
“มันคงแค่อาปั่นปะาเ ๆ าจจะีคน่น้อยที่เชื่อไป่โดยไ่ไ้ตาม่าต่อ” ิากความเ็
ธรณีเ้ตัวเืึะไกบางอย่าง เีไปมองญิาอย่างัั “เายังไ่ไ้่าเ...วิณณ์ว่าตำรวจจับคนที่โทรศัพท์มาข่มขู่่ากลางดึกไ้แล้ว”
“มันเป็นใคร” ผมโ่ึ้ทันที ดูแ้ิ่กว่าโจทก์ู่ีเีี
“ปรากฏว่าไ่ใ่ไโอที่ปะ้ามา ีคนเีแต่ลงทะเบียนไว้สามเ์โทร เป็นชายายุยี่ิกว่า ๆ ี่แะ เป็นคนที่ัาถึงขั้น้าคลั่ง”
“ที่แท้็ติ่งนี่เง” ผมัเาะในำ สมั่อนีใ้เ็ทั่วไปตามโเีีเีย เืเป็นเครื่องจักรแห่งการ่า อธิบายเหตุแ่ไพวกเขา็จะไ่ฟั า็แไ่กว่าไ้สมองหรือถูกว่า้ามา
“อีกไ่กี่วันตำรวจาจเรี่าไปเจราไ่เกลี่ย”
“ีเ ้าเขายอมจ่าย่าเสียหาย แล้วก่าวโ่้าสาธารณชน เาาจถอนฟ้อง” ญิาเ่ย ้ำเีดูเรียบเเกินคาด
“หา!” ผมขมวดคิ้ว “เธอจะป่ไป่า ๆ อย่างนี้เเ“
“เขาไ่ไ้แ้เาเป็นการ่ตัว คงแค่อาปกป้องที่ตนั คนงัาเงอย่างคุณ็กมาประณามเขาผ่านื่แล้ว อีกอย่างเารูู้่แล้วว่าคงไ่ทำิ ั่าืาชีพี่ไจะโทรมาเหยื่อ่ คีู่เ็ญใ้กลัวเทือกนี้โไ่ั ยอมความไู้่แล้ว”
"เธอจะ้าเ! มันขู่่าเธอนะอีฟ” ผมเอึ้เี ไ่อาใ้ใครโทำร้ายเราะความใ่อีก “คนพวกนี้้าไ่ิุใ้หลาบำ มัน็ไ่สำึ เี๋ยวมัน็ำั่อีก”
“ชา... แต่การเาคืนไ่จบไ่ิ้ จะทำใ้เากลายเป็นปีศาจแบบพวกเขานะ” ิาเ่ยาวางือลงหลังือผมเบา ๆ
คำพูดนั้นทำใ้ผมะั แววตางเธอไ้ซึ่งความโแ้ ีเียงความสงิ่งที่ทำใ้ไฟในใผมค่อย ๆ ลง ไ่ีประโยชน์ที่จะยุยงเธอต่อไป ยยิ้มที่่โงญิาทำใ้ผมแพ้าา อดิไ่ไ้ว่าทำอย่างไรึจะโใี้ด้วยัะที่สวยงามแบบเีกัี่เธอเ็
พวกเาหันไปสนใจัดาหารกลางวันทีู่่้าชั่วขณะหึ่ง ต่างเีพร้อมเรียงัโดยมิไ้ัา ีแค่เีช้อนะานัึ้เป็ะะ ธรณีกินเป็นคนแรกึเ่ยปาชวนคุ่อน
“นโยบายงเาเป็นไง้าง” าุ่เ่ย น่าจะ้าคำาิามากกว่า ผมแลกเปลี่ยนคำวิารณ์กับเขาหลายั้แล้วตอนทีู่่โ
“็ีนะ ี้างไ่้างเป็นธรรมา แต่อันที่เ็ูึมากที่สุดน่าจะเป็นเรื่องใคร็เป็นนัก่าเีี่แะ เ็สหายเามาพูดใ้ื่ฟับ่อย ๆ ว่าไ่เ้าท่า”
{ ผมำไ้ว่าเื่อน้าใ้ันิวส์เปิรับคอนเทนต์าใคร็ไ้ ไ่ำเป็นต้องเป็นคนงิั านั้นค่อยสอบความน่าเชื่อถือกับคุณภาพีี ้าผ่านการคัดึค่อยป่กากาศ ถึงไ่ผ่าน็ยังใ้เป็นบิ๊กาต้าใ้เไเีู้ไู้่ี นอกานี้เขาอาเปิใ้ผู้ชมี่ร่วมแบบเรียลไทม์มากึ้ ้าีใครคอมเ์มาตอนที่สัมภาษณ์ ็จะำคำถามนั้นไปถามิ ่นี้ผมเ็ด้วับสหาย นโยบายงธรณีัแต่จะสร้างความุ่าเป่า ๆ
“ไ่เป็นไร เา็ว่านโยบายประชาิเขาไ่เ้าท่าเืั ัิาพนักาีู่แต่ไ่ไ้ต้องมากเ่าี่เขาเสนอ” าุ่แ้คำพูดงสหายที่ิามาอ้าง ผมยังแปลกใว่าสองคนนี้ก่อั้่ัโดยไ่ทะเลาะเบาะแว้งิหรือ อาแไปดูตอนที่ัู้่เถียงัในที่ประชุมดูัั้ }
“แล้วง่า่ะ ไปถึงไหนแล้ว” ิาิำาั
“ใ้เสร็จแล้ว” ธรณีเ่เานราวกับไ่มั่นใในคำ “น่าจะัเก้าิเปอร์เซ็นต์ไ้มั้ง”
“ก่อั้หึ่งนี่มันาขนาดนั้นเเ ในุฉันแค่ชื่อไปยื่นนายทะเบียน ไ่เกินสามเื็เสร็จแล้ว”
“าสิ เาต้องวางเคโอไกับเคพีไเป็นร้อย้ใ้ครบ เื่ไว้ทุกะ ต้องิใ่ทำใ่โดยไ่ไปลอกื่มา แถมต้องหาเาไปคุับคนในหน่วยาราชกาีก ไ่ั้นโยบายที่วางไว้าจเป็นไปไ่ไ้ ีปัญหา้ขัดแ้ะ่าสมาชิกอีกาั”
“นายไ่เ็ต้องวางเคโอไใ้ครบ็ไ้นี่ ้าไ้เป็นรัฐบาลิ ็แค่ไ่ต้องาาเป็นรัฐมนตรีะนั้น” ผมเสนอ รู้ีว่าเคโอไที่ผูกพันกับตัว . จะเิึ้หลังาั้รัฐบาลแล้ว ถึงจับพลัดจับูไ้เป็น . ในะนั้น ็แค่ั้เคโอไใ้ตรงกับหน้าที่รับผิดปกติงหน่วยราชการในสังกัด็ หรือไ่็วาง้า ๆ ว่าจีีพีเิโึ้แต่ไ่ะุเปอร์เซ็นต์แี้็ไ้
“่ แกนำรัฐบาลี้็ไ่ไ้วางเคโอไไว้สามะนะ ัหน้าเคยใ้สัมภาษณ์ว่าไ่ถั” แฟนผมก่าวเิ ธรณีเืโรุมู่ฝ่าเี
“แบั้น็เืการประคับประคองะทำาู่ดไปวัน ๆ ไ่รู้สิ ั่ไ่ใ่ิีง พวกเาต่างรู้สึกว่าเืปัรับผิดใน่ที่ไ่ไ้วางเคโอไไว้ อีกอย่าง ้าไ่เตรียมพร้อมไว้่็ไ่้าโอกาสที่ผ่านเ้าาไ่ทัน”
้ำเีงธรณีิจังึ้เืพูดกัักวิชาการมากกว่าเื่อน “อีกอย่างิ่ีนโยบายหลาย้า ิ่เิ่มโอกาสไ้คะแนาคนหลาลุ่มด้วย ีครบไว้่ แต่จะใ้ความสำคัญมากน้อยแ่ไ็แล้วแต่จุดขายง เืเป็นคุณ่า่ตัวงเากับสมาชิกุ...ใครจะไปเืพลังาพลังใ ไ่ีเคพีไ ีแต่เคโอไ แถมึ้กับตัวุล้วน ๆ าัีาอย่างเี จะทำะไ็ไ่รู้ แี้จะรู้ไ้ไงว่าไุ่ิ”
“ระบบการสอบมันโป่ใู่แล้ว เขาเอาไ้ิะมากกว่า” ิาพูดประหึ่งเป็นตัวแทนงที่ ดร.ค์ แฟนเก่างเธอเป็นสมาชิก เธอคงสังเาา้เขม็งแหึงหวงงผมึีกตัว “ฉันฟัที่แถลงมาีี”
ผมเชื่อคำพูดเธอ าทีู่้ััมาคึ่งปีแะไ้ััความเือดาลตอนที่เธอรู้ว่าผมเรื่องอีต ึรู้ว่าเธอเีการโกหกปลิ้นปล้อนแ่ไ ไ่เคยล้อเ่พูดปดเัั้ ไ่ต้องูึเรื่องใหญ่ ๆ อย่างการินอกใ
“ีะไใ้ฉันช่วยไหม ่ี้ว่าง ๆ ู่” ผมพูดเสนอตัวใ้เื่อนฟั
ี้ทำะไไ่ไ้นอกาโ ... ปะาโลก เ่าี่ลองเ้าไปอ่านดูในเ็์รัฐสภา ็ไ่ีปะเ็ใ่ที่ไ่ไ้เ่ยถึงตอนีเบต ผมเ็าาสรุปอันเิกับวันีเบตอีกั้ จุดต่างีเียงวีิาร์โู้่ท้ายัในแต่ละั้ เื่ลองกดเ้าไปดูงเ็พบว่าเป็นการำเนื้อหาสาระที่ผมพูดทั้ง มาอธิบายซ้ำในูปแวิีโอแิเมั าในภายหลังว่าคณะกรรมการใ้เไสร้างึ้โดยโยนไฟ์คำปราศรัยทั้งุเ้าไป านั้นึพร์โดยไ่ีการิคำพูดหรือแต่งเติมเิ่ใ ที่ต้องทำเื่อใ้ปะาเีู้ไ้ีึ้เนื่องาาาิู่ชั้นสูงุี่เป็นการเีู้เชิงรับงพีระมิดแห่งการเีู้[1] ผมไ่ฟั่งตัวเงจนครบ็ไ่เ้ผิดพลาด ื่าเไทำหน้าที่ไ้ี แซทกับปิิวัฒน์ต่าง็ืัแล้วว่าถูกต้อง ึไ่ำเป็นต้องยื่น้ั้ไปยังเจ้าหน้าที่อีก ่้คอมเ์ต่าง ๆ ้้าแะทีมาาาัาใ้ พวกเขายังสรุปสาระสำคัญงตัวกฎา[2]แล้วแพร่กระายไปในโลกอินเทอร์เน็ต ทำใ้ผมเบาใไ้ระดับหึ่ง
“ไ่เป็นไร ่าไ่ไ้เป็นสมาชิกเาั่” ธรณีเลี่ยง ๆ ผมรู้ิัีว่าเขาไ่อาใ้ใครมาทำาใ้ฟรี ๆ ่ามันเป็นบ่อเิงหนี้บุญคุณในระบบอุปถัมภ์ จะีการแทนัไปมาั้ต่อ ๆ ไปไ่รู้จบ ้าคะยั้นคะยอช่วยใ้ไ้ าุ่็จะจ่าย่า้าใ้ผมทำา อีกทั้งต้องะุบเขตภารกิจใ้ัเจน เืเชฟที่้ามา็ไ่ต้องีน้ำใาหารไปเิ์ฟ สร้างความลำบากใใ้ผมอีก ้าต้องุ่าถึงเียงนั้นู่เน่าจะีกว่า
“ั้เ ว่าแต่ั้คนจะ...” ผมหยุดไปื้ ๆ ทั้งที่ยังค้างคา ีแะว่าจะถามพวกเขาจะโะไ แต่ิไปิมาเืจะ่เิความเป็น่ตัวมากไป่ ิาคงคัดค้าน เธอเป็นนัย ๆ แต่แรกแล้วว่าีุา์ต่างัในเรื่องนี้ ึปฏิเช่วยผมหาเี
ธรณีเง็คงไ่ต่างั ไ้ยินมาว่าเขาปะาไ่รับเลิเในั้นี้ด้วยเหตุ่ตัว ธรณีเคยุเปั้หึ่งว่านโยบายปะาโลกสุดโ่งเกินไป น่าจะลองเาเไมาัิความเป็นเื้าิมากกว่า ผมจะไปเซ้าซี้เ้ความลับเขา็ใ่เรื่อง าุ่าจ่าเรื่องนี้ีความสัมพันธ์่ตัวมาเกี่ยว้งมากเกินไป ไ่ว่าจะเป็นลุงที่เสนอนโยบาย เื่อนทีุ่พ้นาาะคนต่างด้าว หรือหลานงเื่อนสนิทที่เป็นแกนำ ผมสนับสนุนใ้ธรณีำาุา์ ไ่ีเหตุะไที่ต้องโเคือง้าเขาจะโไ่เ็ด้วย
“ชา นายจะถามะไเ” ิาื่้าเ้าาอย่างสนใ
“๋ จะถามว่ากินอิ่มัึยัง” ผมทำทีดู้ดูนาฬิกา้ือ “ใ้เาพักเที่ยงแล้ว ีัไปทำาเะ”
{ ะี่ำัจะ้ากา้าผม็ไ้ยินเีเรีชื่อตามหลัง ึว่าหูแ่จนกระทั่งีั้ี่ ผมัไปมองหา้างเี ่พบว่าชายผิวคล้ำคนหึ่งนั่งไขว่้างู่ที่โ๊ะตัวที่ใ้ปะูากที่สุด ผมไู่้ัชื่อ แต่ำหน้าตากวนปะางกรรมการิัคนนี้ไ้แ่ ตอนที่ผมทะเลาะกับสหาย เขาพูดาหว่านล้อม าจะขับผมกใ้ไ้
“เป็นไง้าง ดู่าีความสุขีนะ” ชายผิวคล้ำพูดะี่ใ้ช้อนคนกาแฟไปด้วย ่าาสบายใ
“่า็เืั” ผมห้วน ๆ
เขาุ้หน้าไปาญิาที่ยืนู่ปาปะู้านอก “ไหน่าสัญญาว่าจะไ่ัไง ว่าแล้วเชียว คนที่โกหกไปั้หึ่งแล้วนี่มันหยุดไ่ไ้ิ ๆ เาไ้กลิ่นตุ ๆ ั้แ่วันแรกแล้ว ิถูกิ ๆ ที่ไ่โใ้”
ือผมำัแ่นโดยสัญชาตญาณ ชายผู้นี้จงใยั่วโมโหผมอย่างไ่้้ จุ้นจ้านไ่เ้าเรื่องทั้งที่ผู้เสียหายโอย่างสหายเลือกป่วางแล้ว เขาเิ่งเกมาเงว่า ตนเป็นหึ่งในสองเีที่ไ่เ็ด้วับการรับผมเ้าทำา
“้า่าสมัครเป็นคณะกรรมกาีก เา็จะไ่เลือก่าเืั” ผมโ้ัไปเีัจนูค้าบาง่หันมามอง คนิัเสียแี้เผยาุแ้กมาจะไ่ีาไ้รับการคัดเลือกเป็นั้ี่แ่
“แต่เาไ่ไ้สมัครไง า่าเื่แบั้น สองปี็มากเกินแล้ว” ชายผิวคล้ำกาแฟดำึ้ิเืไ่สะทกสะท้าน
ผมฟันแ่น พาามระงับาการสั่นงำปั้ กระทั่งััที่แ่เาทำใ้มันหยุดลง ผมหันไปหาเจ้างือที่จับือผม เธอัเ้าาใน้าโดยไ่ใ้สุ้มเี
“ไปัเะ อย่าไปสนใคำพูดงคนี้ิาเ” ิากระซิบผมด้วยเีัระดับหึ่ง ราวกับั้ใใ้เขาไ้ยิน ผมเคลื่อนตัวไปตามแฉุดงเธย่างรวดเร็ว ภาพุ้าที่เ็่กมาคือชายผิวคล้ำที่ชักี้าคล้ายแ้เคือง
“้าีั้หน้าอีก เาไ่ป่่าไว้แ่...่าเชื่อิหรือว่าจะปกปิดความลับไ้ตลอดไป” เขาตะโกนตามหลัง
ผมำเป็หูทวนลม ไ่เีัไปมองแ้เสี้ยวิาี แฟนผมพูดถูก บางทีชายผู้นี้าจ้าแ้ปมบางอย่างในใงเ เป็นเ็ไู่้ัโที่ื้รั้นเาชนะใ้ไ้ เรื่องะไต้องไปใ้่าคนแี้ด้วย ไ่ำเป็นต้องำชื่อใ้รกสมอง เชื่อว่าัพักมันาจป่่าลือว่าผมเป็นคนี้โกหก ถึงจะแพร่สะพัดไปไแ่ไ ผม็จะไ่แยแส ประสบการณ์สอนว่ากระแส่าที่โหมะืึ้มาัพัก็จะดับไปเง ผมเป็นแี้็ไ่ไ้ัาใคร นักการเืองสมั่อนถึงโกหกเป็นว่าเ่็ยังีคนชื่นู่ ใครเีิัผม็เลิกไ้เ ่เรื่องคำขู่็แค่พูดไปั้ ๆ ้าเขาำความลับผมไปแ้ำ ็จะื่าขัดแ้กับิงคณะกรรมการิั ซึ่งต้องแลกมาด้วารถูกไ่ก เขาเง็ไ่ไ้ีเรื่องาา่ตัวกับผม เียงแต่ไ่ที่ความเ็เขัดแ้กับเี่ใหญ่ ็เ่าั้น
เานี้ผมีญิาผู้นีู้่เี้า็เียงแล้ว }
[1] Learning Pyramid แบบำลองที่แระดับประสิทธิภาพงการำความรู้ผ่านิีการเีู้ที่แต่างั พัฒนาโดย NTL ั้แ่ปี 1960 โดยเ้ว่าการเีู้แบบี่ร่วม (Active Learning) เช่น การลงือทำิหรือาผู้อื่น จะช่วยใ้ำไ้ีกว่าการเีู้เชิงรับ (Passive Learning) เช่น การฟัหรือกา่าน
[2] สามารถดู “สาระสำคัญงร่างพระราชบัญญัติปะาโลก” ไ้ในท้ายที่ 66
นิยายแนะนำ
นิยายแนะนำ
ความคิดเห็น
COMMENT
เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้
เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้ เพื่อสร้างประสบการณ์นำเสนอคอนเทนต์ที่ดีให้กับท่าน รวมถึงเพื่อจัดการข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อให้ท่านได้รับประสบการณ์ที่ดีบนบริการของเว็บไซต์เรา หากท่านใช้บริการเว็บไซต์นี้ต่อไปโดยไม่มีการปรับตั้งค่าใดๆ นั่นเป็นการแสดงว่าท่านอนุญาตยินยอมที่จะรับคุกกี้บนเว็บไซต์และนโยบายสิทธิส่วนบุคคลของเรา
0.00
0.00









userA???
???? ??? ? ???? ?? ??