เรื่อง เชียงยืนฟื้นฮัก

  พอสุดปลายลำ ทุกอย่างก็ย้อนกลับมาอีหรอบเดิม

เพิ่มเติมคือตัวเองยังขาดอิสระ ขุนรณชัยพยายามบริหารบ้านเมือง

โดยอาศัยสร้างผลงาน หว่านเม็ดเงินเรียกคะแนน

วิธีชื้อคน ถูกทางด้านท้าวแสนขร ผู้บิดาของจามรเทวี

จากเมืองเพชรบุระส่งสารมาคัดค้าน เกี่ยวกับเรื่องนี้

มันใช่ที่ไหนล่ะ ที่จะแจกอัฐยัดเบี้ยให้แบบเปล่า ๆ

ร่างระบบกู้ยืมทรัพย์สินขึ้นมา เพื่อเอาไปให้ประชาชนลงทุน

ดุลพินิจเชิงพ่อค้าและคหบดี ก่อให้พลเรือนตกเป็นทาส ผ่านการบูชาเงิน

บ่อนพนันเปิดเสรี ปลากัด ตีไก่ ฉลากหวย โรงฝิ่นผุดขึ้นตามตรอก

บ่งบอกความเจริญเกลื่อนเมือง ชุมชนแถวปริมณฑลรับผลประโยชน์ตรงนั้น

ต่างจากแถบชายขอบนอกด่าน ชาวบ้านยังขุดหัวเผือกหัวมันกินกันอยู่เลย

อันสังเกตได้ถึงความเหลื่อมล้ำ ดุจกักกั้นความเจริญ

ยุทธศาสตร์ในยุค*ธนาธิปไตย ขับเคลื่อนอาณาจักรเชิงพาณิชย์

จากทำไร่ทำนา ปลูกพืชเอาไว้กินเองภายในครอบครัว

มุ่งขยายผลผลิตเป็นการเพาะปลูก  เร่งส่งออกค้าขายมากขึ้น

เกลือที่ต้ม กลายเป็นสินค้าซึ่งทำรายได้เป็นล่ำเป็นสัน

แต่สุดท้ายบ่อนพนันของเจ้ามือ มีเงินหมุนเวียน

ทั้งสังคมแตกแยก เพราะแต่ละเขตแบ่งกันชัดเจนความจนความรวย

ยามที่พอมีเวลาสงบสุข ทางฝั่งประชาธิปไตยได้ความนิยมอีก

จากการที่ชาวบ้านเห็นถึงสันดานของผู้บริหารปกครอง

ประหนึ่งมองราษฎรเป็นแค่เบี้ยล่าง ทุกอย่างมีราคาค่างวด

ข้าวยากหมากแพง เพราะสู้แรงกักตุนสินค้า พืชผลของเจ้าสัวใหญ่ไม่ไหว

รายเล็กรายน้อยทยอยปิดตัว กลายเป็นหนี้ท่วมหัว

หมู่คหบดีใช้วิธีสัมปทาน ยึดครองป่าไม้ ที่ดินทำกิน

ชนิดไม่ให้ตกถึงท้องบรรดาชาวบ้านทั่วไป พลอยทำให้ไร้โอกาสลืมตาอ้าปาก

*สังคมวิถีดั้งเดิม กำลังถูกท้าทายด้วยความขัดแย้งทางวิสัยทัศน์

เคยปั้นหม้อไหไว้ใช้ในบ้าน ปรับสู่โยกย้ายถิ่นฐาน

เข้าไปเป็นแรงงานให้กับเจ้าของกิจการแทน

ชุมชนแต่ละระแวกเริ่มคิดว่า เงินตรากำหนดคุณภาพชีวิต

อัฐหอยหมดคุณค่า ต่างพากันสะสมแร่โลหะเครื่องประดับเงิน

หากเจตนาของพรรคประชาธิปไตย ยังให้ความสำคัญการดำรงชีพแบบพอเพียง

เนื่องชาวบ้านส่วนใหญ่ยังไม่พร้อมกับความเปลี่ยนแปลงแบบพลิกฝ่ามือ

ครรลองควรค่อยเป็นค่อยไป อันขั้นตอนขึ้นอยู่กับแนวทาง

ซึ่งจะสอดคล้องต่อการพัฒนามวลประชาชน

ประการแรกส่งเสริมการยืนหยัดด้วยตัวเอง ตราบใดยังยกเลิกระบบไพร่ ไม่ได้

เหมือนกับขาดความเป็นไท ความคิดเห็นจึงขึ้นอยู่กับผู้มีอิทธิพลต้นสังกัด

และนี่คือข้อแตกต่างของมุมมองระหว่างธนาธิปไตยกับประชาธิปไตย ในขณะนี้

ทั้งยังมีอำนาจมืดคอยกำกับ จากการที่จามรเทวีต้องทำตามความประสงค์ของบิดา

สัจจะแต่แรก ภาระซึ่งพระนางถูกมอบหมาย

บัดนี้สัมฤทธิ์ผล จามรเทวีอดทนจนได้นั่งแท่นปกครองอาณาจักรศรีจนาศะ

รัฐในแถบแอ่งกะทะโคราช ต่างรับบัญญัติในฐานะผู้สำเร็จราชการ

  “อ้ายรณเจ่าสิว่าจังได๋ ฮอดยามขนทองไปส่งแล้ว”

เป็นธรรมดาเมื่อเสมือนตกเป็นเมืองขึ้น คราวบรรณาการด้วยสมบัติ

ยังดีจามรเทวีถามกับชายที่พระนางเลือกนั่งเคียงข้างอย่างออกหน้าออกตา

ทั้งตั้งให้เป็นขุนหลวง เพื่อความสมดุลในตำแหน่งสถานะปัจจุบัน

  “คึสิเขี่ยวแท้หล่ะ”

เชิงทักท้วง ไฉนรีบร้อนนักกับการตักตวงของท้าวแสนขร

ช่วงสองปี นโยบายยังไม่เป็นรูปเป็นร่าง ขุนหลวงรณชัยขอเวลาอีกสักระยะ

  “ทางพี้กะยังพอกะเทินอยู่”

ขณะประชุมในท้องพระโรง จามรเทวีเกริ่นถึงประเด็นนี้ท่ามกลางเหล่าราชการ

จึงเกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์ อันสร้างความไม่พอใจแก่ใครบางคน เช่น ท้าวอุดม

บุคคลซึ่งเป็นตัวแทนขององค์ท้าวแสนขร ถูกส่งมาเฝ้าดูพฤติกรรม

  “สิให้ถ่า อีกโดนปานได๋ ท้าวท่านคึเบิ่งเด้อ”

ถ้อยคำเอ่ยเร่งรัด เพราะรอมาจนสองปีแล้ว

ทั้งนี้ยังไร้วี่แวว ที่จามรเทวีจะทำตามสัญญา

  “ฮ่วย! มียามได๋จะสิเอาไปปันให้ดอกเว้ย”

หลุดประโยคจนได้ ขุนหลวงรู้สึกถูกบังคับกะเกณฑ์ในกรณี

  “อย่าเว้าจังซี่แมะ อ้ายรณ”

เป็นจามรเทวีปรามออกตัว เนื่องบางอย่างต้องคุยกันลับหลังองค์ประชุม

  “ฟ้าวส่งจักเคิ่งกะยังสิดี”

จามรเทวีตกลงโดยตัดสินส่งบรรยากาศครึ่งหนึ่งไปก่อน

ถือว่าจบวาระ พระนางลุกจากแท่นบัลลังก์ทันที

...ขนาดอีปูนนั่งหมอบนอกห้องหับ มันยังได้ยินเสียงจามรเทวี

ดังลั่นออกมาจากข้างใน ดูท่าน่าจะเถียงกัน

  “ไสว่าไว้ สิให้กูคุม บ่พอปานได๋กะส่อสันดานออกมาแล้ว”

ขุนหลวงรณชัยน้อยใจในบทบาทตน แค่คนรับใช้ของพ่อตาท้าวแสนขร

  “เจ่าบ่ปากบ่เว้า อยู่ซื่อ ๆ ไว้โลดเป็นหยัง”

ปะทะอารมณ์เดือด จามรเทวีบอกให้เฉย ๆ ไว้จะดีกว่า

  “โอ๊ยน้อ! ไผสิอดได่ ปานเป็นขี้ข้าจังซั่น”

ซึ่งก็จริงเพราะสภาพบ้านเมือง กำลังฟื้นฟูปรับรากฐานใหม่

แล้วจะหาข้าวของเครื่องบรรณาการ จัดแจงส่งทันได้อย่างไรกัน

  “สินในกองคลังเฮายังมี เจ่าสิฮอนฮุ่นหยังหลาย”

ต่างเอาเหตุผลมาหักล้างกัน แต่สำคัญกองทุนร่อยหรอลงมาก

ด้านขุนหลวงรณชัยชักไม่แน่ใจ ในรายจ่ายซึ่งมากกว่ารายรับ

เลยคงไว้ในอัตราที่เหลือ เผื่อไว้สำหรับภายภาคหน้าบ้าง

หากแบ่งให้ทางเพชบุระ เกิดอุทกภัยขึ้นมาจะหาที่ไหนใช้สอยภายในบ้านเมือง

ปัญหาอันแก้ไม่ได้ เนื่องตนรับปากตั้งแต่ต้นตรงข้อเงื่อนไข

  “กะแม่นอยู่ แต่เก็บไว้ไซ้ตะจะของก่อนเถิน”

ความคิดเห็นไม่ลงรอย พลอยเผลออารมณ์ร้อน

  “ฟ้าวส่งไปให้เหมิด ๆ หนิหละ บ่ต้องมาหนหวยใส่กัน”

จากต่อรองทยอยส่งทองครึ่งหนึ่งก่อน จามรเทวีโมโหตัดบทง่าย ๆ

รีบจัดตามสนองบิดา จะได้ไม่ต้องมาเถียงกันจนอึดอัดใจ

  “-่าเอ้ย จากนี่ไปสิเอาไสกิน”

ระหว่างผัวเมียคิดต่าง พระนางจามรโพล่งประชด

  “ซ่างแม่มันแหล่ว”

อีปุนได้ยินคำสนทนา จังหวะบานประตูกระแทกเปิด ใบหน้าจามรเทวีบึ้งตึง

  “กูบ่อยู่แล้วม่องนี่ ป่ะ ๆ อีปุน”

เรียกข้ารับใช้ที่สนิทไว้ใจได้ ก้าวหนีจากบริเวณนั้น

  “ให้พากันไปโลด อย่าสิคืนมาเด้อ!”

เสียงตะโกนตามหลัง ขุนหลวงรณชัยย้ำว่าไม่ต้องกลับมาเห็นหน้ากันอีก

...ความคืบหน้าของฝ่ายประชาธิปไตย อยู่ในระดับเกินคาด

ได้ใจชาวรากหญ้าทั้งบรรดาชนชั้นกลาง อันก้ำกึ่งจะขยับฐานะขึ้นหรือดิ่งลงต่ำ

ผลดูได้ส่วนมากยังต้องพึ่งพาชั้นที่เหนือกว่า ช่วยพยุง

พ่อค้ารายย่อยถูกรายใหญ่กดขี่ พวกมีเงินล่าซื้อกิจการ

ได้รับความเดือดร้อน จำเป็นต้องมีเครือข่ายพรรคพวก

ลู่ทางที่เห็น คงไม่พ้นขอเข้าไปฝ่ายเน้นส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชากร

มากกว่าอีกนโยบายรัฐ ตรงกันข้ามพัฒนาเศรษฐกิจ

ท้าวเทศทราบความเป็นไปขององค์เลอสรวง พระเชษฐาร่วมประยูรญาติ

มีรันทดใจในชะตากรรม ภัยจากบุคคลรอบข้างอันตรายที่สุด

ทรงตกตายในกองเพลิง ขณะลุกไหม้เทวาลัย อุบัติเหตุซึ่งรนหาที่เอง

รายละเอียดเล่าลือถึงเรื่องราวปุโรหิตมังคลา โอหังกระด้างกระเดื่อง

ขั้นนัดหมายเจรจากันนอกเขตวัง แลกกับทารกบุตรเพิ่งเกิดได้ไม่นาน

พาลก่อคดีสะเทือนขวัญ เมื่อข้อแลกเปลี่ยนตกลงกันไม่ได้

บังอาจจุดไฟเผา ดุจตั้งใจทำร้ายรอบปลงพระชนม์องค์กษัตริย์

เวรกรรมตัวมังคลาเอง ก็ยังมอดไหม้ในเทวาลัยตายหมู่ ไม่เหลือรอดสักคน

นี่คือที่มาของข่าว เล่าผ่านปากประชาชนทอดต่อทอด

วันนี้จึงเรียกรวมพลปรึกษาหารือ ยังจุด*ชุมชนบ้านโคก เขตรอยต่อแหล่งพัก

  “สิเอาจังได๋พวกเฮา?”

คำถามของท้าวเทศพูดขึ้น เมื่อทุกคนมารวมตัว

  “หลอยเข้าฮอดเวียงวัง สาเป็นหยัง”

ตาลุนใจร้อนตอบคนแรก จากนั้นหันมาฟังคำบักลายสือ

  “พ่อเทวดาท้าวฟ้าฟื้น ว่าจังได๋น้อ”

อยู่ในอาการซึมเศร้า ลายสือพยายามทำใจกับเหตุการณ์สลด

  “ข่อยสิไปกับเจ่า อาจารย์เฒ่าพ่อลุน”

ด้วยคิดคงไม่ปลอดภัย ถ้าจะเดินทางไปเป็นแบบหมู่คณะกลุ่มใหญ่

ถึงจะสิ้นบิดา แต่ศัตรูยังหมายหัวตัวมันอยู่

นางคำปงนั่งนิ่ง จึงเสนอข้อคิดเห็นแก่ความสัมพันธ์

  “ซั่นหน่ะ แม่ไปนำแหน่”

คำขอของมารดา ลายสือเห็นว่าสมควรทำให้ได้

ในส่วนท้าวเทศงดเดินทางไปด้วย สาเหตุต้องอยู่เป็นเสาหลักที่นี่.

*ธนาธิปไตย (Plutocracy) คือ ระบอบการปกครองหรือสังคม ที่ถูกควบคุมโดยคนร่ำรวยส่วนน้อย

เป็นการใช้อำนาจเงินครอบงำทางการเมือง และบริหารบ้านเมือง

มุ่งเน้นผลประโยชน์และสิทธิพิเศษของกลุ่มคนมั่งคั่งเป็นหลัก

มักนำไปสู่การคอร์รัปชันเชิงนโยบาย การแบ่งแยกชนชั้น

การตัดสินใจที่ไม่คำนึงถึงผลกระทบต่อประชาชนส่วนใหญ่

*สังคมวิถีดั้งเดิมสมัยโบราณของไทย มีรากฐานจากชุมชนเกษตรกรรม

ที่รวมตัวกันเป็นครอบครัวขยาย และพัฒนาสู่สังคมเมือง

ที่มีโครงสร้างซับซ้อน ได้รับอิทธิพลวัฒนธรรมอินเดีย  ศาสนาพุทธและพราหมณ์-ฮินดู

ใช้การปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์

ด้วยระบบเจ้าเมืองหรือกษัตริย์ ลักษณะพ่อปกครองลูก

ไพร่และทาสเป็นแรงงานหลัก โดยเฉพาะในยุคสุโขทัยและอยุธยา

โครงสร้างแบ่งชนชั้นชัดเจน ประกอบด้วย กษัตริย์/มูลนาย (ชนชั้นปกครอง) ขุนนาง ไพร่ (สามัญชน) และทาส

วิถีชีวิต สังคมเกษตรกรรมยึดถือการทำนาเป็นหลัก

ตั้งถิ่นฐานใกล้แหล่งน้ำและมีวัดเป็นศูนย์กลางชุมชน

ความเชื่อและวัฒนธรรม มีความเชื่อเรื่องผีผสมผสานกับศาสนาพราหมณ์-ฮินดู

ได้รับอิทธิพลพระพุทธศาสนาเถรวาทจากศ๫ี๝ังกา

ยุคสมัยที่สำคัญ

ยุคก่อนประวัติศาสตร์-รัฐโบราณ เช่น ทวารวดี ละโว้ ศรีวิชัย หริภุญชัย

ยุคประวัติศาสตร์ เริ่มต้นจากสุโขทัย (พ่อปกครองลูก)

สู่สมัยอยุธยา (ระบบไพร่/สมบูรณาญาสิทธิราชย์) จนถึงรัตนโกสินทร์ตอนต้น

สังคมในยุคนี้มีความเอื้ออาทร มีความสัมพันธ์แบบพี่น้อง

สังคมมีการจัดระเบียบที่เข้มข้น เพื่อรองรับภาคการเกษตรและวิธีจัดการแรงงาน

*ชุมชนบ้านโคก หรือแหล่งโบราณคดีบ้านโนนชัย

ตั้งอยู่บนเนินดินทิศเหนือของบึงทุ่งสร้าง ต.ในเมือง อ.เมือง จ.ขอนแก่น

เป็นแหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ที่มีอายุราว 1,800-2,400 ปีมาแล้ว

พบหลักฐานภาชนะดินเผาเคลือบน้ำโคลนสีแดง เครื่องประดับ และโครงกระดูกสัตว์

บ่งชี้ถึงชุมชนที่มีการทำเกษตรกรรม ผลิตเกลือ และปลาร้าเพื่อการค้าขาย.

{ข้อมูลอ้างอิง นำมาจากวิกิพีเดีย}