เรื่อง ติวฉุกเฉิน! ปลุกอัจฉริยะ ล่าขุมทรัพย์ 39 ด่านมิติพิศวง: ภารกิจป่วนเลข พาเดอะแก๊งกลับบ้าน!
ตอนี่ 56: ฟังก์ชันำัสอง (าาโา): คำนวณิีโค้งุ่ทะยาน้าคูเมืองะ
ฉากี่ 1: ้าาูชันแะคูเมืองลาวาเืไร้ะา
เสียงลาวาเืปุๆ ัขึ้นเป็ระลอก ไความร้อนพวยุ่ขึ้นมาจากเื้ล่างจนาาบตัวิเี้ หลังจาก้จากระเบิดเวลาศิลาใด่านาำัสองมาไ้อย่างเีิ ครูิ แะแก๊งเ็แนวอย่าง ้้า, ี, แะ ์ ก็้ก้าวเ้าาู่ "คูเมืองะแห่งวิารโบราณ"
เื้หน้าพวกเขาืคูเมือง้าใหญ่าาี่กั้นะ่า้าาฝั่งี้กับปะูวิารฝั่งตรง้า ภายใคูเมืองเ็ไป้ลาวาหลอมเหลวีแเพลิงี่เื่า ไร้ซึ่งะาืทางเดินใๆ ั้สิ้น!
ครืนนน... เปรี้ยง!
ทันทีี่เ็ๆ เดินมาุอยู่ิ้าา แท่นศิลา่ัโบราณายักษ์ก็ัขึ้นมาจากื้ดิน ้ัมีุ่กลศิลาป่เครื่องิปืนใหญ่เ์แะแผงุิีโค้งออกมา ผนังิมีอักขระเืแส่งเสียงำาลั่น:
'ผู้บุกรุกเอ๋ย! ากิจะ้าคูเมืองลาวาเืี้ไป มีเพียงิีเดียวื้ใ้แท่น่ัิ่าพวกเ้าุ่โค้ง้าไป! ่าิีาุ่ทะยานูควบุ้ "ฟังก์ชันำัสอง ื าฟพาราโา" ากพวกเ้าคำนวณุูุืิีโค้งผิดพลาด ่าพวกเ้าจะเล็งไ่ถึงฝั่งแะ่ลงู่ลาวาเืทันที!'
์หน้าีเื เหงื่อไหยดื้ิแล้วะเกลายเป็ไทันที "โฮ... ครูิคั! ใ้พวกเราเป็ะุปืใหญุ่่้าลาวาเี่ะ! แล้ว 'พาราโา' มันืะไอีกคั แ่ไ้ยินื่ก็หัวุแล้ว!"
ต้นกล้าก้าวเ้าไปชิดแผงควบุ เ่ลวดลายเ้โ้ี่สลักอยู่แท่นศิลา "ดูัะเ้ทางเดินสิคั... มันไ่ไุ้่เป็เ้เหมือนู แต่มันโค้งขึ้นไปาาเหมือนลูกาเีู่ชู้ตลงห่วง แล้ว่โค้งลงมาอีกฝั่ง!"
ีดึงสมุดบันทึกขึ้นมาเตรียม้ "ใช่แล้วต้นกล้า! นี่ืัะ ฟังก์ชันำัสอง (Quadratic Function) ืี่เราเี่า าฟพาราโา (Parabola) ามันื y = ax² + bx + c ืูปาฐา y = a(x - h)² + k ถ้าเราา จุด (ุูุ) แะทิศทางาโ้มันไ้ เราจะกำหนดุแะังาน่ั้าลาวาไปไ้อย่างปั!"
ครูิ ก้าวเดินมาุือยู่ิ้าา ขยับแ่าโมเดิร์นู่ใี่สะท้อนแสีส้มจากลาวา เกวาดสายตาลูกศิษย์ั้สาม้แาเปี่ยมความุ่แะมั่นคง
"ั้สติไุ้! คำ่า 'พาราโา' ฟังูเืภาษา่าา แต่มันืสิ่งี่เราเ็อยูุ่วันใีิิ ไ่่าจะเป็าเตะฟุ าชู้ตลูกา ืแม้แต่า้ำีุ่่ออกมาจากหัวน้ำุ! ุอย่างขยับเป็เ้โ้พาราโาั้สิ้น มา... เี๋ครูจะอธิบายฤฎีแะิีคำนวณใ้ฟังอย่างละเอียดีุ่ ิดี่อ่อนเมากๆ ฟังแ้็ร้อง๋ทันที!"
ส่วนี่ 2: คลังแาู้ฉบับอ่อนเมากๆ — ถอดรหัสพาราโาแะจุดและเอียด
ครูิะัมือาาเรขาคณิตเืแีฟ้าครามขึ้นาาา เกิดเป็าเ้โ้แะาี่่ย่าีุ่ใโลก:
"เ็ๆ จ๊ะ คำ่า 'ฟังก์ชันำัสอง' ก็ืาี่มีตัวแปร x ำัสอง (x²) ั่แหละ้ะ เมื่อเราำาี้ไปวาดูปะาาฟ ูปทรงี่ไ้จะไ่ไ้เป็เ้ แต่จะกลายเป็ 'เ้โ้เหมือนกระทะ' ซึ่งเี่า 'าฟพาราโา' ั่เ!"
1. ูป่าพาราโา มีแ่ 2 แใโลก (หงาย vs คว่ำ):
าูปทั่วไป: y = ax² + bx + c
ใ้เราไปี่ ตัวเหน้า x² (ั่ื ตัว a) เป็หลักเลยะ๊ะ:
* ถ้าูปกระทะหงาย (a เป็บวก : a > 0):
* ใ้จำ่า "บวก = า์ี = ิ้" าฟจะเป็ูป้ืกระทะหงาย (ิ้)
* าฟแี้จะมี "จุด่ำุ (Minimum Point)" อยู่ด้านล่างุ เหมือนก้น้!
* ถ้าูปกระทะคว่ำ (a เป็ลบ : a < 0):
* ใ้จำ่า "ลบ = อารมณ์เสีย = ้าึ้" าฟจะเป็ูปภูเขาืกระทะคว่ำ (ึ้)
* าฟแี้จะมี "ุูุ (Maximum Point)" อยูุ่ เหมือนเขา! (แะด่านี้เรา้ใ้พาราโาคว่ำเพื่อุ่โค้ง้าลาวา!)
2. ูปแาพาราโา แะาา "จุด (h, k)":
จุดสำคัญีุ่พาราโาื "จุด (Vertex)" ซึ่งเีแทน้ิั (h, k) โดยี่ h ืำแ่แนวนอน (แ x) แะ k ืระดับาู (แ y)
มี 2 ูปาี่นิยมใ้ั:
ูปแี่ 1: ูปาฐา (Standard Form) — "ดูปุ๊ ตอบจุดไ้ปั๊!"
y = a(x - h)² + k
* ิีดูจุด (h, k) จากาี้ (่ามากๆ!):
* ่า h: ใ้ดูตัวเี่อยู่ ใเ็กับ x แล้ว "กลับเครื่องหมายเป็ตรง้า" (เ่ ใเ็เป็ (x - 3) ่า h จะเท่ากับ 3)
* ่า k: ใ้ดูตัวเี่อยู่ นอกเ็้าั แล้ว "ตอบตัวเนั้นๆ ไ้เลย" (เ่ ้าัเป็ +5 ่า k ก็ื 5)
* ุป: จุด (h, k) ก็ื (3, 5) ั่เ!
ูปแี่ 2: ูปทั่วไป (General Form) — "ใ้สูตราจุด"
y = ax² + bx + c
ถ้าโ์ใ้ามาใูปี้ เราสามารถาิัจุด (h, k) ไ้้สูตรำเ็ูปัี้:
* า่า h (ำแ่แนวนอน): h = -b / (2a)
* า่า k (ระดับาู): ำ่า h ี่คำนวณไ้ ย้อนกลับไปแทน่าใตัวแปร x า เพื่อา่า y (ซึ่งก็ื่า k ั่เ!)
ส่วนี่ 3: ด่าน้าตายี่ 1 — คำนวณุูุาุ่ทะยาน (ูปาฐา)
ึ! ึ!
แท่นศิลา่ัสั่นสะเทือนัขึ้น าาบตัวร้อนผ่าว แผงควบุั้แส่องแสีส้มส่างวาบ ้สลักาิีโค้งพาราโาาิ่ัั้แ:
y = -2(x - 4)² + 18
'จงคำนวณา จุด (h, k) ซึ่งเป็ุูุิีาุ่ตัว เพื่อั้่าุิแท่น่ัั้ี่ 1!'
์้แผงควบุแล้วตาโต "โ! า y = -2(x - 4)² + 18 ้าาแปลกๆ แล้วุูุ (h, k) จะาจากไคัต้นกล้า!"
ต้นกล้าก้าวเ้าไปใกล้แผงควบุ ่ตัวลงอธิบายใ้ฟังทีละเ็ปอย่างช้าๆ:
"ไ่้กลัว์! าี้อยู่ใ ูปาฐา y = a(x - h)² + k เปอร์เซ็นต์ความ่าเ็ร้อยเลย! าูทีละตัวนะ:
เ็ปี่ 1: เ็ทิศทางาฟ (หงายืคว่ำ)
* ตัวเหน้าเ็ื a = -2 (เป็จำนวนลบ)
* จำฎครูิไ้ไหม? ลบ = หน้าบึ้ง = าฟคว่ำ! แปล่ามันมี ุูุ แ่!
เ็ปี่ 2: า่า h (ำแ่แนวนอนุูุ)
* ดูตัวเใเ็ (x - 4)
* ฎบอก่า ใ้ กลับเครื่องหมายตรง้า จาก -4 เปลี่ยนเป็ +4
* ันั้น h = 4
เ็ปี่ 3: า่า k (าูุูุ)
* ดูตัวเบวก้าัุ ั่ื +18
* ฎบอก่า ใ้ ใ้ตัวเนั้นๆ ไ้เลย!
* ันั้น k = 18
สรุปิัจุด (h, k):
* จุดูุิีุ่ตัวี้ื (4, 18) าึ ุ่ไปไ้ระยะแนวนอน 4 เมตร จะขึ้นไปถึงุูุี่าู 18 เมตร!"
"เ้าใจแจ่มแจ้งเลย!" ีะโเสิ "ุูุื (4, 18) ั!"
ต้นกล้ารีบใ้ิ้กดปุ่มตัวเิั (4, 18) ลงแผงควบุำแล้วกระชากัโล็อกำแ่ทันที!
กริ๊ก! ครืนนน...
แท่น่ัั้แุองศาัุ้ิุ่เป้าไปี่าู 18 เมตย่างแม่นยำ!
ส่วนี่ 4: ด่าน้าตายี่ 2 — ะูปทั่วไป้สูตร h = -b / (2a)
่า... คูเมืองลาวาช่วงากลับขยาย้าออกไปอีก! มีเสาิกีดขวางั้ะ่าอยู่าคูเมือง ากุ่โค้งไ่พ้นเสาิ ่าพวกเขาจะเสาิลงไปใลาวาทันที!
แผงควบุั้ี่สองปรากฏาิีโค้งใูปทั่วไป:
y = -x² + 6x + 7
'เตือนภัย! จงาิัุูุ (h, k) แะา่าพาราโาี้ ัแ x (ระยะถึงื้) ี่จุดใบ้าง!'
ีรีบก้าวออกมาั้า อธิบายิีิโดยใ้สูตร h = -b / (2a) อย่างละเอียด:
"ุฟังทางี้! า้ี้ื y = -x² + 6x + 7 อยู่ใูปทั่วไป ax² + bx + c าำตามเ็ปเลยคั!
เ็ปี่ 1: ะุ่าตัวเ a, b, c
* a = -1 (ตัวเหน้า x²)
* b = 6 (ตัวเหน้า x)
* c = 7 (ตัวเ้าั)
เ็ปี่ 2: า่า h ้สูตร h = -b / (2a)
* แทน่า b = 6 แะ a = -1 ลงใสูตร:
h = -(6) / (2 × (-1))
h = -6 / -2
h = 3 (ลบารลบไ้บวก!)
เ็ปี่ 3: า่า k โดยเอา h = 3 ไปแทน่าใ x า
* แทน x = 3 ลงใ y = -x² + 6x + 7:
k = -(3)² + 6(3) + 7
k = -9 + 18 + 7
k = 16
* ไุูุ้ (h, k) = (3, 16)!
เ็ปี่ 4: าจุดัแ x (ระยะถึงื้) โดยใ้ y = 0
* ั้า: -x² + 6x + 7 = 0
* ู -1 ั้าใ้หน้า x² เป็บวก: x² - 6x - 7 = 0
* แสองเ็: (x - 7)(x + 1) = 0
* จะไ้ x = 7 ื x = -1
* ระยะถึงื้ฝั่งตรง้าืี่จุด x = 7!"
"ุมากี! ุูุื (3, 16) แะระยะถึงื้ื x = 7!" ต้นกล้าะโลั่น
ต้นกล้ารีบป้่าิั (3, 16) แะระยะ 7 ลงแผงควบุทันที!
กริ๊ก! ครืนนน...
แท่น่ัปัิีโค้งุู่ 16 เมตร บ้าเสาิกีดขวางไ้อย่างสมบูรณ์แ!
ส่วนี่ 5: ทดสอบุ้าย — ุ่ทะยาน้าคูเมืองะ
ตื๊ด! ตื๊ด! ตื๊ด!
ไความร้อนจากลาวาุู่ขึ้นเป็ลำไฟ! กลไกแท่น่ัเิ่นับั 20 ิาีุ้า่อนแท่นจะ่ลงเหว!
โ์คำถามุ้ายปรากฏขึ้นหน้าจอคริสตัลศูนย์า:
'จงปั่าสวิตช์าโ้ a ใา y = a(x - 5)² + 25 เพื่อใ้ิีโค้งุ่จากจุดเิ่ต้น (0, 0) ้าคูเมืองไปัจุดปลายทาง (10, 0) ไ้พอดีเป๊ะ!'
์เ่โ์แล้วร้องทัก "โ! คราวี้ใ้าตัวเ a หน้าเ็! จะาตัว a ัไงคัครูิ!"
ครูิิ้เยือกเย็นก้าวเ้าาอธิบายอย่างใจเย็นแะเฉียบแหลม:
"ไ่้ใจไป์! โ์ใ้จุดี่าฟ่าื จุดเิ่ต้น (0, 0) หมายความ่า x = 0 แะ y = 0 เราแ่เอาตัวเ x = 0 แะ y = 0 ไปแทน่าใาเพื่อาตัว a ไ้เลย้ะ!
เ็ปี่ 1: แทน่า x = 0 แะ y = 0 ลงใา y = a(x - 5)² + 25
* 0 = a(0 - 5)² + 25
* 0 = a(-5)² + 25
* 0 = a(25) + 25
* 0 = 25a + 25
เ็ปี่ 2: ย้าย้าแก้าา่า a
* ย้าย +25 ไปฝั่ง้าเป็ -25:
-25 = 25a
* ย้าย 25 ีู่กับ a ไปาร:
a = -25 / 25
a = -1
สรุปคำตอบ: ่าสัมปสิทธิ์าโ้ a ้เท่ากับ -1 (ซึ่งเป็ลบ าฟคว่ำพอดีเป๊ะ!)"
"ิออกแล้ว! ่า a เท่ากับ -1 ั!" เ็ๆ ั้สามะโลั่น้ั้าีใุขีด
ต้นกล้าไ่ช้า ุ่ตัวเ้าไปใ้ิ้ปุ่มเื่า a = -1 แท่นคริสตัลศูนย์า แล้วกระชากัโ่ัทำงานทันที!
ส่วนี่ 6: ชัยะเืคูเมืองะแะาทะยานู่ด่านถัดไป
ูบบบ... ฟิ้ววววววว!
กลไกแท่น่ัดีด่าครูิ ต้นกล้า ี แะ์ ุ่ทะยานขึ้นู่้ฟ้า้ั! ่าพวกเขาลอยโค้งเป็เ้พาราโาอันา ้า่าเสาิแะลำไฟลาวาเืเื้ล่าง ยโค้งุ่ขึ้นไปถึงุูุี่าู 25 เมตร ก่อนจะ่ๆ โค้งลงาุกลงื้ดินฝั่งตรง้าไ้อย่างนุ่มนวลแะปั 100%!
ตึงงงง!
เสียงแท่น่ัฝั่งโ้่ลงู่ลาวาตามหลังมา แต่พวกเขาั้ี่ไ้ือยู่อย่างปัื้ดินหน้าราชัวิารแล้ว!
์ล้มตัวลง่ำหน้ากับื้ิ อ้าปาหอบายใจยาวเหยียด้ความโุ่ขีด "โฮ... ดตายจากคูเมืองลาวามาไ้เาะาุ่ตัวแาฟพาราโาแท้ๆ! าู้เรื่องจุด (h, k) ช่วยชีวิตพวกเราไ้จริงๆ ั!"
ต้นกล้าแะีิ้ใ้ั้ความภาคภูมิใจ ั้าีใี่สามารถำาู้เรื่องฟังก์ชันำัสองมาใ้แก้ปัญาเาีิดไ้ำเ็อีกครั้ง
ครูิ ก้าวเดินเ้าาาเ็ๆ ั้สาม้ยิุ้่ เกวาดสายตาลูกศิษย์้ความชื่นชม ขยับแ่าโมเดิร์นู่ใแล้วเ่้น้ำเสียงัาทรงั:
"เยี่ยมมากเ็ๆ ุทำไ้ดีเยี่ยม าี่เราเ้าใจเรื่องฟังก์ชันำัสองแะาฟพาราโา ทำใ้เราเ้าใจ 'ิีโค้งแะาเคลื่อนี่ใธรรมชาติ' ไ่่าจะเป็ุูุืระยะ าคำนวณี่แม่นยำจะำพาเราก้าว้าุเหวแะอุปสรรคไ้อย่างปัเ"
ต้นกล้าพยักหน้าัอย่างัแน่น าส่องปะาความมุ่งมั่นเปี่้ "พวกเรา้ลุยด่านต่อไป ม.3 แล้วคัครู!"
ครูิแย้มิ้้าแล้วชี้มือไปัปะูวิารเื้หน้าี่เปิออก "พักผ่อนัใ้ายเหนื่อย... เื้หน้าพวกเราืด่านี่ 57—ระบบาเชิงเ้สองตัวแปร: ่าลิัััสองขั้วั ัต่อไ้เลย!"
เ็ๆ ั้สามประสานเสียงตอบั้ความฮึกเหิมเ็เปี่ยม "ลุยัเลย!"
นิยายแนะนำ
นิยายแนะนำ
ความคิดเห็น
COMMENT
เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้
เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้ เพื่อสร้างประสบการณ์นำเสนอคอนเทนต์ที่ดีให้กับท่าน รวมถึงเพื่อจัดการข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อให้ท่านได้รับประสบการณ์ที่ดีบนบริการของเว็บไซต์เรา หากท่านใช้บริการเว็บไซต์นี้ต่อไปโดยไม่มีการปรับตั้งค่าใดๆ นั่นเป็นการแสดงว่าท่านอนุญาตยินยอมที่จะรับคุกกี้บนเว็บไซต์และนโยบายสิทธิส่วนบุคคลของเรา
0.00
0.00









userA???
???? ??? ? ???? ?? ??